Pasen in Italië —
waarom de pastiera napoletana al 400 jaar op tafel staat
Hoe Italië Pasen viert — en waarom het anders is
In België draait Pasen om chocolade-eitjes, een zondag met de familie en misschien een wandeling als het weer het toelaat. In Italië — en zeker in Napels — is Pasqua een tweedaags evenement waar de hele keuken op afstemmt.
Zondag is het grote familiediner. Maandag, Pasquetta, trekt iedereen erop uit: picknick in het park, wandeling in de heuvels, altijd met restjes van de dag ervoor in een tas. De Italianen hebben zelfs een gezegde: "Natale con i tuoi, Pasqua con chi vuoi" — Kerstmis met je familie, Pasen met wie je wil.
Aan tafel staat er op Pasen in Italië bijna altijd hetzelfde: een hartig voorgerecht zoals torta pasqualina, daarna lamsvlees als hoofdgerecht, en als afsluiter de twee klassiekers: de colomba di Pasqua en — in Napels — de pastiera napoletana.
— Gennaro Bilotta, ItaliAmore
De pastiera napoletana: wat is het en waar komt het vandaan?
De pastiera is geen eenvoudige taart. Het is een taart die vier ingrediënten combineert die je zelden samen ziet: ricotta, gekookte tarwe (grano cotto), eieren en oranjebloesemwater. Die combinatie — romig, geurig, licht zoet maar nooit cloyant — is uniek voor Napels en de regio Campanië.
De oorsprong wijst naar de Napolitaanse kloosters, met name San Gregorio Armeno, waar nonnen in de 16e eeuw desserts maakten waarin lente, wedergeboorte en religieuze symboliek samenkwamen. Antonio Latini noteerde een vroege versie in Lo scalco alla moderna in 1693. Vier eeuwen later is het recept in essentie niet veranderd.
De vier pijlers van een echte pastiera
- Grano cotto — vooraf gekookte tarwe. Niet te vervangen door griesmeel of rijst. Dit geeft de taart haar typische textuur.
- Ricotta — bij voorkeur van schapenmelk voor meer diepte, maar goed uitgelekte koemelkricotta werkt thuis ook prima.
- Acqua di fiori d’arancio — oranjebloesemwater. Dit parfum is geen optie: het is de geur van Pasen in Napels.
- Gekonfijt citrusfruit — dat kleine bitter-zoete accent maakt de taart volwassen in plaats van alleen maar zoet.
Waarom de pastiera minimaal één dag rust nodig heeft
Ze wordt niet warm geserveerd — kamertemperatuur is ideaal, omdat de geur dan veel mooier opent. De pastiera wordt traditioneel niet later dan Goede Vrijdag gebakken, zodat de ingrediënten voldoende tijd hebben om voor Paaszondag samen te smelten.
Dit is precies wat de pastiera verschilt van de meeste desserts: hij vraagt om planning, om geduld, om vooruit denken. Dat ritme — het inrekenen van tijd als ingrediënt — is typisch Napolitaans.
Pasen in het Waasland: de pastiera napoletana bij ItaliAmore
Bij ItaliAmore in Nieuwkerken-Waas staat de pastiera napoletana op het Paasmenu — niet als curiositeit, maar als het dessert dat Gennaro elk jaar opnieuw maakt zoals hij het thuis leerde: met grano cotto, schapenricotta en oranjebloesemwater uit Campanië.
Het is een van de desserts die je buiten Italië zelden tegenkomt in de juiste versie. De reden is simpel: hij kost tijd, vraagt specifieke ingrediënten en verdraagt geen snelle aanpak. Dat is precies waarom hij bij ItaliAmore thuishoort.
vers, op bestelling, in Nieuwkerken-Waas